Hợp tác với các viện nghiên cứu, trường đại học nước ngoài
Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Quy Nhơn đã thiết lập và phát triển quan hệ hợp tác với nhiều viện nghiên cứu, trường đại học uy tín tại Hàn Quốc, Thái Lan, Hoa Kỳ và một số quốc gia châu Âu. Nội dung hợp tác tập trung vào nghiên cứu khoa học, đào tạo sau đại học, trao đổi chuyên gia và chuyển giao kỹ thuật trong lĩnh vực y sinh học, bệnh nhiệt đới và kiểm soát vector truyền bệnh.
Các hoạt động trao đổi đoàn, tổ chức hội thảo khoa học chung và triển khai nghiên cứu hợp tác đã góp phần nâng cao trình độ chuyên môn, cập nhật kiến thức mới cho cán bộ của Viện, đồng thời thúc đẩy công bố khoa học và ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn.
TS.BS. Huỳnh Hồng Quang trả lời câu hỏi của sinh viên Y khoa Thụy Điển trong chuyến thực tế khóa học “Sức khỏe Toàn cầu” ngày 24/5/2016 tại Viện Sốt rét-Ký sinh trùng-Côn trùng Quy Nhơn, thuộc chương trình hợp tác giữa Trường Đại học Y Hà Nội và Viện Karolinska (Thụy Điển).
Đoàn công tác gồm các chuyên gia từ Đại học VinUni, Đại học Purdue (Mỹ) và Đại học Turin (Ý) chụp ảnh lưu niệm cùng TS.BS. Huỳnh Hồng Quang, Phó Viện trưởng, và cán bộ Viện trong chuyến thăm, làm việc nhằm tìm hiểu tình hình sốt rét và ký sinh trùng sốt rét kháng thuốc tại khu vực miền Trung - Tây Nguyên năm 2022.
Đoàn cán bộ, nghiên cứu viên Đại học Y Ajou (Hàn Quốc) thăm và làm việc tại Viện năm 2023.
Đoàn cán bộ, nghiên cứu viên Đại học Quốc gia Gyeongsang (GNU-Hàn Quốc) thăm và làm việc tại Viện năm 2023.
TS.BS. Huỳnh Hồng Quang, Phó Viện trưởng, cùng đoàn công tác Viện Sốt rét-KST-CT Quy Nhơn chụp ảnh với lãnh đạo Viện Nghiên cứu Ung thư đường mật, Đại học Khon Kaen (Thái Lan) năm 2025 trong khuôn khổ Chương trình sàng lọc và chăm sóc ung thư đường mật (CCA) tại cộng đồng, liên quan bệnh sán lá gan nhỏ (Opisthorchis viverrini).
Chuyên gia Trường Y học Nhiệt đới Liverpool & Viện Wellcome Sanger (Vương quốc Anh) trao đổi về hướng nghiên cứu phân tử trên muỗi sốt rét tại Viện năm 2025.
Hợp tác khu vực tiểu vùng sông Mê Kông (GMS)
Trong khuôn khổ hợp tác khu vực Tiểu vùng sông Mê Kông mở rộng (GMS), Viện đã tích cực tham gia các cơ chế hợp tác với các quốc gia như Lào, Campuchia, Thái Lan, Myanmar và Trung Quốc. Nội dung tham gia tập trung vào giám sát và tiến tới loại trừ sốt rét xuyên biên giới, chia sẻ dữ liệu và kinh nghiệm, cũng như phối hợp kiểm soát dịch bệnh tại các khu vực nguy cơ cao, đặc biệt là vùng biên giới.
Bên cạnh đó, Viện tham dự các hội thảo, diễn đàn và sáng kiến theo tiếp cận “Một Sức khỏe”, qua đó tăng cường trao đổi kinh nghiệm trong kiểm soát bệnh sán lá gan và các bệnh truyền nhiễm khác trong khu vực. Thông qua các hoạt động này, Viện đã góp phần thúc đẩy kết nối, chia sẻ thông tin và từng bước chuẩn hóa cách tiếp cận, nâng cao hiệu quả phối hợp trong phòng, chống dịch bệnh tại khu vực GMS.
PGS.TS.BS. Hồ Văn Hoàng tham dự Hội thảo giám sát và loại trừ sốt rét tiểu vùng sông Mê Kông mở rộng năm 2024 do Tổ chức Y tế thế giới tổ chức tại thành phố Nha Trang năm 2024.
TS.BS. Huỳnh Hồng Quang tham dự Diễn đàn Khoa học tại Thái Lan 2024 về giám sát di truyền trong loại trừ sốt rét tại Tiểu vùng sông Mê Kông mở rộng, cùng các chuyên gia quốc tế và khu vực.
Đoàn cán bộ Viện tham dự Hội thảo “Một Sức khỏe Tiểu vùng sông Mê Kông mở rộng” (GMS-One Health) tại thành phố Khon Kaen, Thái Lan năm 2025. Hội thảo tập trung nâng cao hiểu biết về mô hình “Một Sức khỏe” và các năng lực triển khai ở cấp quốc gia, cộng đồng; chia sẻ kinh nghiệm kiểm soát bệnh sán lá gan nhỏ theo mô hình tại hồ Lawa; đồng thời thúc đẩy hợp tác chuyên môn, tăng cường kết nối liên ngành và liên quốc gia trong khu vực.
Hoạt động hợp tác quốc tế tiêu biểu
Nghiên cứu khoa học và giám sát dịch bệnh
Hợp tác quốc tế được triển khai gắn chặt với định hướng chuyên môn của Viện, qua đó tạo điều kiện để thực hiện các nghiên cứu chuyên sâu về sốt rét, bệnh ký sinh trùng và côn trùng truyền bệnh một cách phù hợp và hiệu quả. Nội dung nghiên cứu tập trung trực tiếp vào các vấn đề thực tiễn như giám sát dịch tễ, theo dõi kháng thuốc, đánh giá hiệu quả can thiệp và kiểm soát vector, bảo đảm tính liên quan cao với nhu cầu phòng, chống dịch bệnh.
Các hoạt động thực địa tại địa phương trong nước và khu vực (như Thái Lan) cho thấy sự gắn kết chặt chẽ giữa nghiên cứu - can thiệp - đào tạo, đồng thời bảo đảm các kết quả nghiên cứu được triển khai và kiểm chứng trong điều kiện thực tế, phù hợp với bối cảnh dịch tễ từng khu vực.
Kết quả nghiên cứu vì vậy không chỉ đáp ứng yêu cầu trong nước mà còn có tính tương thích với các chương trình hợp tác khu vực và quốc tế, góp phần bổ sung dữ liệu có giá trị và nâng cao hiệu quả phối hợp trong công tác phòng, chống dịch bệnh.
PGS.TS.BS. Hồ Văn Hoàng cùng đoàn công tác của Tổ chức Y tế thế giới đến thăm và làm việc tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật của tỉnh Bình Định năm 2021.
Đoàn công tác phối hợp giữa Viện Sốt rét - KST - CT Quy Nhơn, Viện Sốt rét - KST - CT Trung ương và Văn phòng Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tại Thái Lan, Thụy Sĩ và Việt Nam thăm và làm việc tại Trung tâm Y tế huyện Krông Pa, tỉnh Gia Lai trong chuyến thực địa năm 2023, phục vụ các hoạt động nghiên cứu giám sát hiệu lực điều trị sốt rét (TES) và giám sát hiệu lực thuốc tích hợp (iDES) do WHO tài trợ.
TS.BS. Huỳnh Hồng Quang cùng đoàn công tác của Tổ chức Y tế thế giới chụp hình lưu niệm với các cán bộ Viện đang hỗ trợ phòng chống sốt rét tại Trạm Y tế xã Khánh Thượng, huyện Khánh Vĩnh, tỉnh Khánh Hòa năm 2024.Theo thống kê, giai đoạn 2021 - 2022, tình hình sốt rét tại Khánh Hòa được kiểm soát với số ca rất thấp (3 ca năm 2021 và 12 ca năm 2022).Tuy nhiên, từ năm 2023, dịch bắt đầu gia tăng trở lại với 208 ca.Tại huyện Khánh Vĩnh, sốt rét diễn biến phức tạp với số ca mắc tăng cao, lưu hành đồng thời nhiều loài ký sinh trùng, đặc biệt P. malariae gia tăng bất thường, làm tăng nguy cơ lây lan và gây khó khăn cho công tác kiểm soát.
Đoàn công tác Viện Sốt rét-KST-CT Quy Nhơn tham gia Chương trình sàng lọc và chăm sóc ung thư đường mật (CCA) tại cộng đồng ở Maha Sarakham và Khon Kaen (Thái Lan) năm 2025, kết hợp làm việc, trao đổi chuyên môn và định hướng hợp tác nghiên cứu.
Ảnh: Hoạt động xét nghiệm dã chiến phát hiện kháng nguyên O. viverrini với sự tham gia trực tiếp của cán bộ Viện.
Thử nghiệm lâm sàng
Viện đã tăng cường phối hợp với các tổ chức quốc tế và cơ sở nghiên cứu uy tín để triển khai các nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng đa trung tâm, từ xây dựng đề cương đến tổ chức thực hiện, tập trung đánh giá hiệu quả và tính an toàn của các thuốc điều trị trong lĩnh vực sốt rét, ký sinh trùng và bệnh nhiệt đới.
Việc tiếp nhận và ứng dụng các tiến bộ khoa học, công nghệ được lựa chọn có chọn lọc, phù hợp với điều kiện thực tiễn và năng lực triển khai của Viện, góp phần nâng cao năng lực nghiên cứu, tổ chức thử nghiệm lâm sàng và ứng dụng các sản phẩm dược vào công tác phòng, chống bệnh.
Viện đã từng bước khẳng định năng lực trong lĩnh vực này thông qua việc thiết lập và duy trì hợp tác hiệu quả với các tập đoàn dược phẩm và tổ chức nghiên cứu quốc tế; triển khai các nghiên cứu thuốc điều trị sốt rét và bệnh ký sinh trùng gắn với nhu cầu thực tiễn; tham gia các nghiên cứu đa trung tâm quy mô lớn, bảo đảm tính đồng bộ và so sánh quốc tế.
Các nghiên cứu không chỉ cung cấp dữ liệu khoa học có giá trị mà còn có tính ứng dụng cao, trực tiếp phục vụ xây dựng phác đồ điều trị và hoàn thiện chính sách y tế, đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong công tác phòng, chống bệnh.
TS.BS. Mike Edstein, Trưởng Đơn vị đánh giá thuốc - Viện Sốt rét Quân đội Úc, trình bày kết quả sơ bộ nghiên cứu ký sinh trùng sốt rét kháng thuốc trong khuôn khổ hợp tác giữa Viện Sốt rét-KST-CT Quy Nhơn, Viện Y học Dự phòng Quân đội (Bộ Quốc phòng) và Viện Sốt rét Quân đội Úc (Bộ Quốc phòng Úc) trong khuôn khổ chuyến thăm và làm việc tại Viện năm 2016. Các nghiên cứu đã tạo ra nhiều dữ liệu khoa học giá trị, được công bố trên các tạp chí quốc tế uy tín và góp phần đề xuất giải pháp phòng chống sốt rét hiệu quả tại Việt Nam.
TS.BS. Huỳnh Hồng Quang đón tiếp và làm việc với các giáo sư Đại học VinUni (Hà Nội), Đại học Purdue (Mỹ) và Đại học Turine (Ý) đến thăm và hợp tác về nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng thuốc sốt rét mới năm 2022 nhằm khắc phục tình trạng kháng thuốc do P. falciprum đang lan rộng tại Châu Á và Châu Phi.
TS.BS. Huỳnh Hồng Quang đón tiếp đoàn công tác của Tập đoàn Dược phẩm Novartis và Đơn vị Nghiên cứu Lâm sàng Đại học Oxford (OUCRU) đến thăm và làm việc năm 2025 về tiến độ thực hiện đề tài “Đánh giá an toàn và hiệu quả EGATEN (Triclabendazole) trong điều trị sán lá gan lớn, giai đoạn 2020-2027”, do Viện đồng chủ trì nghiên cứu
(còn nữa)
PGS.TS.BS. Hồ Văn Hoàng, TS.BS. Huỳnh Hồng Quang,
TS. Hồ Đắc Thoàn, ThS.Huỳnh Thị An Khang